Çeşitli ürün ve hizmetleri hedef kitleye anlatmayı amaçlayan tanıtım faaliyetlerinden biri olan reklamlar, sürekli kendine en uygun mecrayı ararlar. Televizyonlar, basılı yayınlar, radyolar, billboardlar, internet, tuvalet kapıları, minibüs kaplamaları, T-shirtler vb. bütün bu araçların ortak amacı günde binlerce uyarıcıya maruz kalan kullanıcının kafasında bir iz bırakmaktır.

Yukarıda saydığımız araçlardan en farklısı ve hızlı gelişeni şüphesiz ki internet.  İnternet uzun yıllardır bir reklam mecrası olarak aktif şekilde kullanılıyor. Hızla büyüyen ve yaygınlaşan internet, web siteleri, mobil uygulamalar gibi milyonlarca farklı alan ve tüm dünyadan kullanıcılara ulaşma imkanı sunuyor. İnternetin sunduğu bu imkanlar karşısında televizyon tahtını korumayı başarsa da basılı yayınlardaki reklamlar hızla internete kayıyor.

ABD’den gelen son haberlere göre artık bazı yayın organlarının internet mecrası basılı yayını geçti. International Advertising Bureau’un (IAB) açıkladığı verilere göre çevrimiçi reklamlar 2009′da ekonomik kriz nedeniyle düşüş gösterse de 2010 yılında yeniden yükselişe geçti. ABD’de 2010 internet reklam gelirleri yüzde 15 arttı ve internet reklam ekonomisi 26 milyar dolara ulaştı.

Türkiye’de krize rağmen 2009 yılında çevrimiçi reklam sektörü büyüdü. Krizin etkisinin geçtiği 2010 yılında ise bu büyüme yüzde 60 seviyesine ulaştı. Reklamcılar Derneği’nin verilerine göre 2010 yılında internet reklam bütçesi toplamda 120 milyon dolarlık bir büyüklüğe ulaştı.

Türkiye’de TTNET’in verilerine göre 30 milyon “netizen” yani internet vatandaşı var.  Bu büyük hedef kitleye ulaşmak isteyen bütün büyük ölçekli firmalar internette varlık göstermeye çalıyor. Banner’ler, ilanlar, sosyal medya hesapları, oyunlar, özel web siteleri, videolar, viral videolar, fotoğraf galerileri…

Bugün internet reklam pastasından en büyük payı arama motoru olan Google alıyor. İnternetin neredeyse tüm arşivine sahip olan Google, bu arşivi kullanmasını iyi biliyor. İnternette var olmak isteyen hemen herkes Google’a küçük veya büyük meblağlar ödemeyi göze alıyor.

Google’ın reklam geliri elde etmek için pek çok yöntemi var. Google Adwords uygulaması sayesinde ana sayfasında arama yapıldığı zaman en üstte veya sağ tarafta çıkan linklere her tıklanışından Google para kazanıyor. Bunun yanı sıra Google sitelerde yayınladığı banner’larla hem kendisine hem de site sahipleri para kazandırıyor. Bu küçük gelirler bazıları için önemli olmasa da Google reklamlarıyla kendi yağında kavrulanlar çok. Google sayesinde ayda 1 TL de kazanmak mümkün binlerce dolar kazanmak da.

Bazı siteler “Affiliate” sistemi adı verilen bir yöntemle de para kazanıyor.  Özünde komisyon üzerinden para kazanmaya dayanan bu sistem aslında kullanıcının hangi siteden nereye gittiğinin takip edilmesi üzerine kurulu. Örneğin avizelerden bahseden bir yazının altına avize satan bir e-ticaret sitesinin linkini koyuluyor ve kullanıcı o siteye gidiyor ve oradan alışveriş yapıyorsa yazıyı yayınlayan kişi de para kazanıyor.  Bu sistemi kullanmanın artık profesyonel bir uğraş olduğunu ve hakkında pek çok kitap yazıldığını da belirtmekte fayda var.

İnternette en yaygın olarak kullanılan reklam araçlarından biri de banner’lar. Web sitelerine konulan reklam panolarının ismi olan banner’lar artık özel bir uzmanlık alanı haline geldi.  Tasarım açısından da gittikçe iddialı hale gelen, yazı, görsel, video gibi pek çok unsurun birleşmesinden oluşan banner’lar site sayfaları aracılığıyla hedef kitleye sesleniyor.

Bugün e-ticaret siteleri de aynı zamanda birer reklam mecrası. Nasıl ki bir markette en görünen yerde olmak için firmalar fazladan para veriyorsa e-ticaret sitesinde de en görünen olmak için para verilebiliyor. Yani satın almanın son aşamasında olan hedef kitleyi son dakikada yakalamak mümkün oluyor.

Facebook, Twitter, FriendFeed, MySpace vb. sosyal mecralarda hesap açmak ve yönetmek de birer tanıtım aracı haline geldi. Bu hesaplardan bol bol mesaj iletmek mümkün oluyor. Bunun yanı sıra sosyal medyalara ilan verme alışkanlığı da gittikçe artıyor. Kullanıcı sayısı 700 milyonu bulan Facebook,  reklamdan en çok para kazanan sosyal medya. eMarketer’ın tahmine göre, 2010 yılında Facebook’un reklam geliri 1.86 milyar dolar. Yani tüm Türkiye’nin toplam internet reklam bütçesinden çok daha fazla.

Facebook’tan sonra en çok tercih edilen sosyal ağlardan biri olan Twitter, en çok konuşulan konuları gösterdiği listenin en üstüne “promoted” adı altında reklam alıyor. Henüz Türkiye’de uygulanmayan bu reklam yöntemiyle gündemi takip edenler bu reklamları da görmüş oluyor.

Youtube da bir video mecrası ve sosyal medya olarak büyük reklam gelirleri elde eden bir modele sahip. Reklam amaçlı videolara yer veren Youtube aldığı ilanlarla da büyük gelir elde ediyor.

İnternetin reklam sektörüne en büyük faydası hedef kitleye hatta sadece kişiye yönelik reklam yayınına izin vermesi. Örneğin oyun sitesinden çocuklara, moda sitelerinden kadınlara, eğitim sitelerinden öğrencilere ulaşmak mümkün oluyor. Kullanıcının internet alışkanlıkları ve beğenilerine göre sosyal medya hesaplarındaki reklamlar değişiyor.

IPTV altyapısıyla TV yayını ve WebTV yaygınlaştığı zaman televizyonlar da kişiye özel reklam verme imkanına kavuşacak. Böylece ilgilendiğimiz ürünlerle ilgili bilgimiz artarken belki de maruz kaldığımız mesaj sayısı azalacak. Hayatımız boyunca almayacağımız ürünlerin reklamlarını belki de hiç görmeyeceğiz. Arabası olmayanlar araba lastiği reklamlarını hiç görmezken, lüks ürünler sadece onları satın alabilecek insanlara yönelik mecralarda boy gösterecek. Geleneksel mecralarda da bu ayrım az da olsa yapılıyor ancak sınırlar keskin değil.

  1. Henüz yorum yapılmamış.
Yorum Yapın